Korzystamy z plików cookies zapisujących dane użytkownika. Przeglądając naszą stronę wyrażasz zgodę na ich używanie. Według obecnie obowiązujących przepisów prawa możesz je wyłączyć zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej »

Rozumiem

Kiedy planujesz nas odwiedzić ?

Od Do

a-j

Annopol

Miasto leżące na terenie Małopolskiego Przełomu Wisły, dawny portowy ośrodek handlu i flisactwa. Zwraca uwagę zabytkowy układ urbanistyczny, a w nim stary drewniany kościół z 1740 r. Na jednej z wysokich wiślanych skarp znajduje się kamieniołom, ukazujący przekrojowo budowę geologiczną terenu.

Batorz

Wieś gminna w dolinie Poru na Roztoczu Zachodnim. Pod Batorzem, na tzw. Sowiej Górze znajduje się miejsce bitwy  z 1863 r. oddziału powstańczego Marcina Lelewela-Borelowskiego z wojskami rosyjskimi, upamiętnione ziemnym kopcem i zbiorową mogiłą 30 powstańców (w tym ochotników z Węgier). Dowódca oddziału Lelewel-Borelowski  został pochowany na cmentarzu parafialnym, położonym na wysokim wzniesieniu dawniejszego wczesnośredniowiecznego grodziska. W starym budynku urzędu gminy mieści się wiejskie muzeum, zaś w kościele parafialnym z lat 80. XIX w. wisi obraz przedstawiający św. Stanisława  pędzla Wojciecha Gersona.

Bełżec

Wieś na Roztoczu Wschodnim, przy trakcie lwowskim. W 1942 r. znajdował się tu hitlerowski obóz zagłady - miejsce śmierci ponad 500 tys. Żydów z wielu krajów Europy. Obecnie Muzeum Miejsce Pamięci, utworzone staraniem Amerykańskiego Komitetu Żydowskiego i Rządu RP. We wsi wznosi się  drewniana cerkiew greckokatolicka pw. św. Bazylego z 1756 r.

Bełżyce

Miasto zostało założone na prawie magdeburskim już w 1417 r. Odnajdziemy tu pozostałości po dawnym zamku bełżyckim wzniesionym w  XV w. (przebudowany na browar, gorzelnię a następnie mleczarnię) oraz zespół dworsko-parkowy z XIX w. Na miejscowym cmentarzu rzymsko-katolickim, założonym na początku XIX w., znajdują się m.in. groby przedstawicieli zasłużonych dla Bełżyc rodów a także zbiorowa mogiła więźniów niemieckiego obozu na Majdanku. Naprzeciwko wejścia na cmentarz stoi, usypany przez mieszkańców w 1905 r., Kopiec Kościuszki. O żyjących tu niegdyś Żydach przypomina kirkut założony w latach 30. XIX w.

Kościół pw. Nawrócenia św. Pawła. Kościół gotycki w połowie XVI w. został przekształcony w zbór kalwiński. W 1654 roku świątynia powróciła w ręce katolików i została przebudowana w typie renesansu lubelskiego. Wymurowano zamknięte półkoliście, ozdobione fryzem konsolowym prezbiterium, którego sklepienie pokryto dekoracją sztukateryjną. Wieża kościoła pochodzi z końca XVII w. W 1822 r. świątynia spłonęła i odbudowano ją w latach 1855–1857. W barokowym wystroju wnętrza kościoła uwagę zwraca ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej, zasłoną z przedstawieniem nawrócenia św. Pawła oraz figurami św. Stanisława BM, św. Wojciecha, św. Floriana oraz św. Teodora. w czterech XVIII-wiecznych ołtarzach bocznych znajdują się, przesłaniane zasuwami, obrazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Józefa, św. Antoniego oraz figura Najświętszego Serca Pana Jezusa. W piątym neoklasycystycznym ołtarzu umieszczono obraz Chrystusa ukrzyżowanego z poł. XIX w. W zakrystii przechowywane są zabytkowe ornaty oraz naczynia liturgiczne z XVI i XVII w. Do zespołu kościelnego należą także: dzwonnica z poł. XVII w., plebania z XIX w. oraz organistówka z lat 20. XX w.

Biała Podlaska

Miasto z 2. poł. XIV w., własność Radziwiłłów. Zachowała się część dawnego zespołu zamkowego z XVII-XVIII w. (m. in. budynki bramne i oficyny) oraz fortyfikacji z bastionami i wieżami. Wśród innych zabytków zwraca uwagę kościół farny pw. św. Anny z XVI-XVII w. z bogato dekorowaną kaplicą Radziwiłłów oraz dawna Akademia Bialska z XVII w., do której uczęszczał J.I. Kraszewski.

Brama Wjazdowa. Wzniesiona została w latach 1674-1675 (attyka z lat 30-tych XVIII wieku) staraniem Katarzyny z Sobieskich Radziwiłłowej. Zaprojektował ją Augustyn Locci Młodszy. Prowadziła do zespołu pałacowo-parkowego Radziwiłłów. Fasada bramy komponowana była na wzór łuku tryumfalnego. Zdobią ją kolumny oraz elementy dekoracyjne: popiersia Karola Radziwiłła i jego małżonki Anny, panoplia oraz płaskorzeźby "Spawiedliwości" po lewej stronie i "Męstwa" po prawej.

Budynek dawnej Akademii Bialskiej. Na frontowej elewacji od ul. Warszawskiej znajduje się data 1628 (rok założenia szkoły przez proboszcza bialskiego ks. Krzysztofa Ciborowicza Wilskiego). Wkrótce patronem szkoły stała się Akademia Krakowska, która oddelegowała tu swoich wykładowców – stąd bielską szkołę zaczęto tytułować Akademią. Popularność i poziom szkoły rosły do tego stopnia, że w 1. połowie XVIII wieku nazywano ją „Podlaskimi Atenami”. Akademia Bialska wykształciła wielu sławnych ludzi wśród, których należy wymienić Józefa Ignacego Kraszewskiego, powstańców styczniowych - Romana Rogińskiego i księdza Stanisława Brzóskę. Ze szkołą związani byli również Stefan Żeromski i Julian Ursyn Niemcewicz. Obecnie w dawnej akademii mieści się Liceum Ogólnokształcące im. J.I. Kraszewskiego.

Kościół pw. św. Anny. Kościół wybudowany został przez arian w 1572 r., na pogorzelisku wcześniejszej świątyni (z 1525 r.). Parafię ponownie erygował Mikołaj Kazimierz Radziwiłł – zwolennik katolicyzmu. W latach 1597-1602 w oparciu o fundamenty zboru ariańskiego wzniesiono obecny kościół.W kościele warto zwrócić uwagę na barokową kaplicę pod wezwaniem św. Jana Kantego z 1625 r. Uważana jest ona za jedno z najcenniejszych dzieł renesansowych na Podlasiu. Na sklepieniu kaplicy znajdują się późnobarokowe obrazy ukazujące życie Mikołaja Radziwiłła, otoczone bogatymi sztukateriami.

Kościół Świętego Antoniego i Klasztor Braci Mniejszych Kapucynów. Pierwszy kościół i klasztor był drewniany. Murowany kościół w stylu późnego baroku zbudowano w latach 1673-87, zaś klasztor w latach 1687-92. Ich fundatorem był książe Michał Kazimierz Radziwiłł i jego małżonka Katarzyna Emerencjanna z Sobieskich. Pierwotnie zabudowania należały do reformatów. Kres ich obecności w Białej Podlaskiej położyła kasata dokonana przez rząd carski w 1864r. Kościół przejściowo był filią kościoła parafialnego św. Anny, następnie przekształcono go na cerkiew unicką, potem prawosławną. Klasztor służył urządzanym od 1866r. kursom nauczycieli szkół rosyjskich i trzyletniemu seminarium przygotowującemu kandydatów do zawodu nauczyciela w rosyjskich szkołach elementarnych. W 1968r. kościół został objęty przez ojców kapucynów.

Białka

Druga w regionie (po Wygodzie k. Janowa Podlaskiego) stadnina koni arabskich, założona w 1930 r. Początkowo hodowano tu konie na potrzeby wojska, zaś po wojnie specjalnością stadniny stały się konie czystej krwi arabskiej i angloarabskiej, biorące udział w wyścigach na torach krajowych i zagranicznych.

Biłgoraj

Miasto w Puszczy Solskiej, w rozwidleniu rzek Czarna i Biała Łada, znane od XVII w. z rzemiosła sitarskiego, prezentowanego w miniskansenie – oryginalnej zagrodzie sitarskiej oraz podczas cyklicznych plenerowych widowisk. W mieście znajdują się, kilkakrotnie przebudowywane, trzy barokowe kościoły, m.in. fundacji Potockich i Zamoyskich. Najsłynniejszego mieszkańca Biłgoraja, pisarza Isaaca Bashevisa Singera, upamiętnia pomnik-ławeczka z postacią noblisty a także organizowane corocznie Dni Singera.

Bochotnica

Wieś letniskowa na Płaskowyżu Nałęczowskim, przy ujściu rzeki Bystrej do Wisły (przeprawa promowa). Znajdują się tu ruiny rycerskiego zamku z XIV w., związanego z legendą o królu Kazimierzu i pięknej Żydówce Esterce, będącego własnością rodu Zbąskich. Atrakcję stanowi również kamieniołom wapieni wydobywanych metodą komorową.

Bychawa

Osada o starym średniowiecznym rodowodzie (od 1537 r. miasto) na Wyniosłości Giełczewskiej. Zachował się stary układ urbanistyczny, z zespołem kościoła parafialnego
z XVI-XIX w. W Bychawie-Podzamczu, nad zalewem na Kosarzewce, można zobaczyć ruiny późnobarokowego pałacu Stoińskich z 1770 r.

Co roku w Bychawie odbywa się festyn "W krainie pierogów", podczas którego organizowane są nieoficjalne Mistrzostwa Świata w Jedzeniu Pierogów.

Chełm

Wczesnośredniowieczne miasto wchodzące w skład Grodów Czerwieńskich, w XIII w. stolica księstwa halicko-wołyńskiego, od 1392 r. polskie miasto królewskie, centrum Ziemi Chełmskiej. Pod śródmieściem znajduje się labirynt kredowych wyrobisk, eksploatowanych przez mieszczan od XVI w. Najstarsze zabytki położone są na górującym nad miastem  wzniesieniu Górki Chełmskiej – są to  pozostałości grodu książęcego oraz pounicki zespół katedralny z XVIII w. Warto też zobaczyć barokowy kościół pw. Rozesłania Apostołów oraz  cerkiew prawosławną pw. św. Jana Teologa.

Chełmskie Podziemia Kredowe. Chełmskie Podziemia Kredowe to wyjątkowe miejsce w skali kraju i całej Europy. Ten labirynt korytarzy powstawał w wyniku wydobywania od XVI wieku kredy, której złoża znajdują się pod powierzchnią miasta. Obecnie podziemia służą celom turystycznym, udostępniono je zwiedzającym. 

 

 

Chłopiatyn

Wieś na Wyżynie Wołyńskiej. Wznosi się tu trzykopułowa cerkiew greckokatolicka z lat 1863-64 (obecnie kościół pw. NMP) o pięknej sylwetce, oryginalnej konstrukcji i bogatej dekoracji snycerskiej - m.in. podwieszonej nad głównym wejściem zadaszonej galerii. Zachowało się pełne wyposażenie wnętrza z ikonostasem i polichromiami.

Chodel

Dawne miasto, założone w 1517 r. na terenie wsi Kłodnica, dzisiaj wieś letniskowa z zalewem i kąpieliskiem na rzece Chodelce. Godny uwagi jest  kościół parafialny pw. Trójcy Świętej i Narodzenia NMP, gotycko-renesansowy z połowy XVI w., z oryginalnym sklepieniem prezbiterium z siatką gotyckich żeber oraz renesansowymi nagrobkami rodziny Maciejowskich. Na wyspie wśród stawów leżą ruiny barokowego kościoła jezuitów pw. Matki Boskiej Loretańskiej.

Chodlik

Największe grodzisko w grupie wczesnośredniowiecznych grodów słowiańskich z VII-X w. nad Chodelką. Gród, o powierzchni blisko 9 ha, chroniony systemem potrójnych obwałowań ziemnych wzmocnionych drewnianymi konstrukcjami, zamieszkiwany był (wraz z przyległymi osadami) przez ok. 10 tys. ludzi.

Czemierniki

Wieś gminna, dawne miasto Firlejów z ufortyfikowanym zespołem pałacowo-parkowym z XVII w., w typie „palazzo in fortezza”. We wsi
znajduje się renesansowy kościół pw. św. Stanisława Biskupa z początku  XVII w., z dekoracją sklepień w stylu renesansu lubelskiego.

Czerniejów

Wieś w powiecie lubelskim, nad rzeką Czerniejówką. Uwagę zwraca kościół z przełomu XVI i XVII wieku w typie renesansu lubelskiego. Na pobliskim cmentarzu, obok grobów osób zasłużonych dla parafii oraz masowej mogiły patriotów straconych w 1942 r., odnajdziemy nietypowy, stary nagrobek w postaci ziemnego kopca zalanego zaprawą betonową (postawiony według dawnej tradycji pochówków).

Kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca.
Świątynię wzniesiono w latach 1608–1611 staraniem Agnieszki Jastkowskiej – przeoryszy klasztoru brygidek w Lublinie oraz seniora kapelanów klasztornych ks. Andrzeja Bietkiewicza. W miejscu drewnianej kaplicy powstał murowany jednonawowy kościół w typie renesansu lubelskiego według projektu architekta Jana Wolffa. Kolebkowe sklepienie z lunetami ozdobiono sztukateriami. Do najcenniejszych elementów wyposażenia świątyni należą XVII-wieczne obrazy św. Wawrzyńca i św. Agnieszki, ambona i chrzcielnica z poł. XVIII w. oraz tablica konsekracyjna z herbem Bibersztein biskupa kijowskiego Krzysztofa Kazimierskiego z 1611 r. W latach 1913–1915 kościół rozbudowano według projektu architekta Władysława Siennickiego. Fasadę całkowicie przekształcono, wprowadzając  dwukolumnowy  portyk. W 1928 r. artysta Czesław Miklasiński wykonał zachowaną do dziś polichromię.

Dęblin

Miasto u ujścia Wieprza do Wisły, znane ze słynnej lotniczej Szkoły Orląt. W XIX w. była to carska twierdza Iwanogród, z cytadelą i siedmioma fortami, obok której namiestnik Królestwa Polskiego Iwan Paskiewicz założył osadę handlowo-rzemieślniczą. Na południowym przedmieściu położony jest zespół pałacowo-parkowy Mniszchów z XVIII w. Do ciekawszych zabytków zalicza się też drewniany kościół, dawną cerkiew unicką  z XVIII wieku i wojskowy cmentarz Balonna.

Dołhobyczów

Duża wieś na Wyżynie Wołyńskiej, od średniowiecza własność książąt i możnowładców bełskich. Znajduje się tu zespół pałacowo-parkowy Rastawieckich i Świeżawskich z XIX-XX w., w częściowej ruinie. Obok wznosi się neogotycki kościół parafialny z wieżą, będącą pomniejszoną kopią jednej z wież Kościoła Mariackiego w Krakowie. Na południowym skraju wsi stoi murowana cerkiew prawosławna z 1910 r. z dobrze zachowanymi polichromiami.

Dubienka

Nadbużańska wieś agroturystyczna na Wyżynie Wołyńskiej, dawne miasto na królewskim szlaku z Mazowsza na Ruś Kijowską, z brodem i portem na Bugu. Zachowała się małomiasteczkowa zabudowa a także neobarokowy kościół pw. Św. Trójcy z 2. połowy XIX w. i rusko-bizantyńska pięciokopułowa cerkiew z początku XX w. W sąsiedniej Uchańce znajduje się kopiec, upamiętniający bitwę z 1792 r.  wojsk polskich dowodzonych przez Kościuszkę z wojskami rosyjskimi.

Dys

Letniskowa wieś nad Ciemięgą na Płaskowyżu Nałęczowskim. Zachował się kościół parafialny z XVI-XVII w. w stylu renesansu lubelskiego z bogatymi sztukateriami oraz późniejszym rokokowym wyposażeniem wnętrza.

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Obecny kształt kościół zyskał w 2. poł XVI wieku. W 1563 roku świątynię przejęli arianie i dopiero w 1610 roku powróciła ona w posiadanie katolików. Na początku XVII w. kościół został przebudowany, uzyskując cechy renesansu lubelskiego, prawdopodobnie przy udziale muratora Jana Wolffa. Nowe sklepienie pokryto dekoracją sztukateryjną w formie sieci ornamentowanych wałków. Jest to świątynia jednonawowa, z węższym zamkniętym półkoliście prezbiterium, do którego przylega zakrystia z przedsionkiem. Przy zachodniej stronie nawy znajduje się wieża z kruchtą. Rokokowe wyposażenie wnętrza pochodzi w większości z 2. połowy XVIII wieku. W drewnianym ołtarzu głównym znajduje się obraz z pocz. XIX w. przedstawiający chrzest Chrystusa. W ołtarzach bocznych umieszczono obrazy Józefa z Dzieciątkiem (XIX w.) oraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem (XVIII w.). Do zespołu kościelnego należą także: murowana dzwonnica (XIX w.) oraz  plebania z 1905 r., ufundowana przez ordynata hrabiego Zamoyskiego.

Firlej

Dawne miasto, założone w XVI w. przez wojewodę lubelskiego Mikołaja Firleja. Jest to atrakcyjny ośrodek wypoczynkowy i agroturystyczny, położony pomiędzy dwoma jeziorami – Firlejem i Kunowem, w otoczeniu lasów sosnowych. Stara, w części drewniana zabudowa pochodzi z przełomu XIX-XX w. Drewniany kościół datowany jest na koniec XIX w.

Gardzienice

Wieś nad rzeką Giełczew z zespołem pałacowo-parkowym Orzechowskich, Czarnieckich, Potockich i  pałacem renesansowo-manierystycznym, kilkakrotnie przebudowanym w XVIII-XX w. W  jednej z  oficyn na terenie parku mieści się siedziba znanego Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”.

Pałac w Gardzienicach. Już w XV–XVI w., w miejscu obecnego pałacu w Gardzienicach istniało założenie murowane o charakterze obronnym. Wybudowany na początku XVII w. pałac był dwukrotnie niszczony: w 1648 i 1656 r. Odbudowany został prawdopodobnie przez Wacława Hulewicza, kasztelana bracławskiego w 1677 r., a następnie rozbudowywany był od 1689 r. przez Stefana Stanisława Czarnieckiego – bratanka hetmana polnego koronnego Stefana. Po pożarze w 1802 r. pałac był kilkukrotnie remontowany, m.in. w 1849 r., o czym świadczy inskrypcja odnaleziona w 2011 r. pod posadzką sali na poddaszu kaplicy. W 2. poł. XIX w. częściowo zdewastowany pałac służył celom gospodarczym i dopiero po przebudowie w 1880 r. odzyskał funkcję reprezentacyjną. Do dnia dzisiejszego zachował się piękny późnorenesansowy szczyt ozdobiony dekoracją okuciową. Obecnie pałac jest siedzibą Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. W sąsiedztwie budynku znajdują się dwie oficyny: południowa zbudowana w XVII w. oraz północna z XVIII w.

Gołąb

Nadwiślańska wieś pomiędzy Puławami i Dęblinem. To właśnie tutaj miała miejsce przegrana bitwa wojsk polskich ze Szwedami w 1656 roku, zaś w 1672 roku konfederacji szlachty pod wodzą Stefana Stanisława Czarnieckiego (bratanka hetmana Stefana Czarnieckiego). Do najważniejszych zabytków należą: kościół parafialny z lat 1628–36, późnorenesansowy z elementami manieryzmu niderlandzkiego oraz pobliski Domek Loretański, zbudowany w latach 1636–38 na wzór Świętego Domu (Santa Casa) w Loreto, dekorowany rzeźbami proroków w niszach ścian zewnętrznych. Warto zajrzeć do Muzeum Nietypowych Rowerów, gdzie zwiedzający mogą obejrzeć a nawet osobiście wypróbować rowery poziome, cyrkowe i inne nietypowe bicykle.

 

Górecko Kościelne

Najcenniejszym zabytkiem wsi położonej wśród lasów Puszczy Solskiej jest stojący w centrum miejscowości modrzewiowy kościół z 1768 r., wzniesiony na pamiątkę objawienia św. Stanisława. W pobliżu, nad rzeką Szum znajduje się drewniana XIX-wieczna kaplica „na wodzie”, również poświęcona temu świętemu. Od kościółka poprowadzi nas do niej piękna aleja dębowa – najstarsze z drzew ma ok. 500 lat.

Guciów

Roztoczańska wieś w przełomowej dolinie Wieprza, z prywatnym skansenem i gospodarstwem gościnnym „Zagroda Guciów”, oferującym oryginalne spotkania z ludową kulturą. W gospodarstwie mieści się galeria prac roztoczańskich artystów oraz kolekcja minerałów, skamielin i meteorytów, znalezionych w okolicy.

Hola

Poleska wieś z niewielkim prywatnym skansenem, prowadzonym przez Towarzystwo Miłośników Kultury Materialnej Chełmszczyzny i Podlasia. Przy skansenie stoi drewniana cerkiew z 1702 r. pw. św. Paraskiewy i św. Antoniego Peczerskiego, pierwotnie greckokatolicka, obecnie prawosławna. Corocznie w lipcu odbywa się tu Jarmark Holeński i odpust ku czci św. Antoniego Peczerskiego.

Hołowno

Poleska wieś słynna z upraw rumianku (tematyczna wioska „Kraina rumianku”). Jest tu siedziba Ośrodka Edukacji Regionalnej z warsztatami dawnego rękodzieła. Dużą atrakcję stanowi pierwsze w regionie wiejskie SPA a także festyny popularyzujące tradycyjne uprawy zielarskie.

Horodło

Jeden z dawnych Grodów Czerwieńskich; w XIV i XV w. miasto z królewskim zamkiem, miejsce sądów w polsko-litewskich sporach granicznych. W 1413 r., podczas zjazdu szlachty polskiej i litewskiej, król Władysław Jagiełło i wielki książę litewski Witold zawarli unię obu państw. Fakt ten upamiętnia kopiec Unii Horodelskiej, usypany w 1861 roku. Po zamku królewskim pozostały ziemne obwałowania (zwane wałami jagiellońskimi) oraz kamienne lwy, ustawione w rynku. Do najciekawszych zabytków należą również: barokowy kościół parafialny z lat 1739-58 oraz dwie drewniane świątynie – dawna cerkiew unicka i kościół polskokatolicki z lat 30. XX w.

Hrebenne

Miejscowość znana z dużego przejścia drogowo-kolejowego z Ukrainą, skąd prowadzi najkrótsza droga do Lwowa. Na wzgórzu wznosi się cenny zespół greckokatolickiej cerkwi pw. św. Mikołaja z 1685 r., z zachowanymi polichromiami i ikonostasem oraz drewnianą dzwonnicą i murowaną bramą z XVIII / XIX w.

Hrubieszów

Jeden z dawnych Grodów Czerwieńskich, położony przy ważnych szlakach handlowych, od 1400 r. miasto. Najstarsze zachowane zabytki pochodzą z 2. połowy XVIII w. Należą do nich: podominikański kościół pw. św. Mikołaja, kościół pw. św. Stanisława Kostki (dawna cerkiew greckokatolicka, a dzisiaj bernardyńskie sanktuarium  z cudownym wizerunkiem MB Sokalskiej pochodzącym z ukraińskiego Sokala), barokowa plebania (miejsce urodzenia Aleksandra Głowackiego, bardziej znanego jako Bolesław Prus), dwór rodziny Du Chateau (obecnie muzeum). W XIX w. powstały murowane kramy i sklepiki, charakterystyczne dla miast Orientu oraz trzynastokopułowa cerkiew prawosławna pw. Wniebowzięcia  NMP. Ks. Stanisław Staszic, będący właścicielem  Hrubieszowa,  założył w sąsiednim majątku Dziekanów  w 1816 r.   Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie – pierwszą na ziemiach polskich organizację spółdzielczą.

Jabłeczna

Jedno z najważniejszych sanktuariów prawosławnych w Polsce, z męskim monastyrem założonym w XV w. Najcenniejsze zabytki to: zespół cerkiewny z XIX/XX w., cerkiew pw. św. Onufrego z budynkami bramnymi i dzwonnicą, a na zewnątrz murów dwie kaplice - pw. Zaśnięcia Matki Bożej oraz Świętego Ducha.

Monaster św. Onufrego. Według legendy klasztor powstał pod koniec XV wieku, w miejscu, gdzie wody Bugu przyniosły na brzeg cudowną ikonę św. Onufrego. Mieszkańcy okolicznych wiosek odczytując ten znak jako przejaw boskiej Opatrzności wybudowali pierwszą kaplicę i założyli pustelnię, w której strzegli świętego wizerunku. Pustelnia z czasem przekształcona została w monaster, który jest dziś jednym z najsilniejszych ośrodków prawosławia w Polsce. Intensywny rozwój monasteru przerwany został po zawarciu Unii Brzeskiej w 1596 r. kiedy to Unici za wszelką cenę starali się przejąć prawosławne obiekty sakralne. Monaster Jabłeczyński jako jedyny oparł się tym naciskom wybierając tym samym drogę cierpień i prześladowań. Druga połowa XIX wieku rozpoczyna nowy światły okres w dziejach Monasteru, znany ze wszechstronnej działalności oświatowo-religijnej. W 1889 r. otwarto przy monasterze szkołę dla psalmistów, która wykształciła wielu znakomitych dyrygentów chórów cerkiewnych. W 1906 r. wybudowano we wsi Jabłeczna piętrowy dom z przeznaczeniem na szkołę parafialną. Kształcono w niej kandydatów na katechetów i nauczycieli prawideł gramatycznych. Prowadzenie lekcji związanych z religią i nadzór nad moralnym wychowaniem młodzieży powierzono zakonnikom. W latach 1900 – 1914 przeprowadzono w monasterze szereg renowacji: odrestaurowano wnętrze głównej świątyni, ściany pokryto freskami o wysokich walorach artystycznych, wzniesiono dwie drewniane kaplice za murami monasteru. W odległości 5 km od monasteru założono nad brzegiem jeziora „skit” (pustelnię) dla anachoretów. Dwie wojny przyniosły szereg zniszczeń. Z czasem odbudowano spalone budynki, usunięto wszelkie ślady zniszczeń. Obecnie w klasztorze przebywa 10 braci zakonnych, którzy zgodnie z tradycją, zajmują się modlitwą, pracą, medytacją i umacnianiem wiary prawosławnej na terenach nadbużańskich. Senna okolica Jabłecznej ożywa co roku w dniach 24 i 25 czerwca, gdy tysiące wiernych świętuje Dzień Świętego Onufrego. Po wieczornym nabożeństwie i nocnym czuwaniu w cerkwi około 3 rano przez nadbużańskie łąki rusza procesja w stronę kaplicy Świętego Ducha. Widok korowodu wiernych z setkami świec, sunącego w mglistym półmroku przez puste łąki, na długo pozostaje w pamięci.

Jabłoń

Królewska wieś z XV w., znana  z zespołu pałacowo-parkowego Zamoyskich. Najcenniejszym zabytkiem jest pałac z lat 1904-05 w stylu neogotyku angielskiego a także: park krajobrazowy; neogotycka brama ze stróżówką, oranżeria i oficyna. We wsi znajduje się neogotycki kościół parafialny z lat 1909-12 oraz muzeum poświęcone ostatniemu  właścicielowi  Jabłonia - wybitnemu  rzeźbiarzowi  związanemu  z Paryżem – Augustowi Zamoyskiemu.

Janowiec

Nadwiślańska wieś z ruinami obronnego zamku Firlejów i Lubomirskich z 1. połowy XVI w., rozbudowanego  na manierystyczną rezydencję przez włoskiego architekta i rzeźbiarza Santi Gucciego, a następnie przez Tylmana z Gameren w stylu barokowym. Od XIX wieku znajdował się w ruinie, a od lat 70. XX w. był odbudowywany na siedzibę muzeum. Obok zamku położony jest miniskansen z dworem z Moniaków oraz kilkoma budynkami folwarcznymi, przeniesionymi tu z różnych miejscowości Powiśla. W centrum Janowca wznosi się renesansowy kościół z marmurowym nagrobkiem Firlejów dłuta Santi Gucciego.

Janów Lubelski

Najpopularniejsze letnisko południowo-zachodniej Lubelszczyzny, położone w sąsiedztwie największego zespołu leśnego regionu – Lasów Janowskich.  Było to niegdyś gospodarcze i administracyjne centrum ordynacji zamojskiej, znane z rozwiniętego na dużą skalę rzemiosła sukienniczego. Obecnie Janów przyciąga turystów dobrze zagospodarowanym zalewem rekreacyjnym o pow. 40 ha oraz rozległymi lasami, w których można znaleźć wiele atrakcji przyrodniczych jak również miejsc związanych z historią i walkami partyzanckimi (m. in. Porytowe Wzgórze czy Uroczysko Kruczek). Janów jest też siedzibą sanktuarium maryjnego z kościołem i klasztorem dominikanów z lat 1694-1720, ufundowanym przez Zamoyskich.

Janów Podlaski

Dawne miasto i siedziba diecezji biskupów diecezji łuckiej, a w XIX-XX wieku także diecezji podlaskiej. W kościele kolegiackim pw. Św. Trójcy z 1. połowy XVIII w. znajduje się sarkofag ostatniego biskupa łuckiego, historyka i literata ks. Adama Naruszewicza. W parku można zobaczyć oficyny biskupiego pałacu oraz kamienną grotę – ulubione miejsce rozmyślań Naruszewicza. Nad Bugiem (ok. 2 km od miasteczka) znajduje się stadnina koni czystej krwi arabskiej założona w 1817 r., z zespołem zabytkowych stajni z XIX-XX w. (miejsce słynnych pokazów  i aukcji koni „Pride of Poland”).

Józefów

Miasteczko nad rzeką Niepryszką to rowerowa stolica Roztocza – przez gminę przebiega prawie 100 km dróg i szlaków rowerowych.
Do najważniejszych zabytków Józefowa należą kościół i synagoga z 2. poł. XIX w. oraz leżący na obrzeżach miasta kirkut. Niewątpliwą atrakcją jest rozległy kamieniołom z wieżą widokową – miejsce, które zachwyci nie tylko pasjonatów geologii. W Józefowie znajduje się także malowniczo usytuowany zalew rekreacyjny z piaszczystą plażą i kąpieliskiem.